Hoe aan een eerste baantje beginnen? Gebracht door een dummy met 2 linkerhanden... It's electrifying (deel 5)

17-06-2021

Spanning, weerstand, vermogen: allemaal termen die de modale modelspoorder kent en weet wat ze betekenen. Ik ken ze vanuit mijn schooltijdperk, ondertussen 30 jaar geleden. Ik heb er mij nooit echt in verdiept, al ken ik uiteraard wel de basis. Het leuke aan Märklin C-sporen is dat deze gemaakt zijn voor Dummy's als ik. Zo duiden ze bij Märklin op de bedding van de sporen heel duidelijk aan welk lipje de massa is (wordt gemarkeerd met de lette "0") en welke de stroombaan is ("b"). De kleuren zijn ook super eenvoudig gehouden... Bruin voor massa en rood voor de baan. De centrales zijn zodanig gemaakt dat je ze gewoon inplugt met met de juiste stekker, baanstroom en massa aansluit en we zijn vertrokken. Kans op kortsluiting of verkeerde verbinding is zeer miniem. Dit ligt uiteraard helemaal anders, als je een baantje begint te bouwen en ook zaken gebruikt die niet van tante "M" afkomstig zijn. En dan is er nog het kluwen van alle draadjes door elkaar... Ik denk dat ik het juist aan het doen ben... hoe? Dat lees je hieronder.


Verdorie... de seinen vergeten!

Met volle moed al het materiaal bij elkaar gezocht, om nog snel na het werk en voor vrouwlief thuiskomt van haar werk, nog een beetje verder te werken. Ik kijk naar de baan en voel me toch een beetje trots. Wie had gedacht dat dit al zou kunnen lukken. Als de draadjes aangesloten zijn, dan kan het echte werk (het aankleden) beginnen. En ineens overvalt er mij iets... Waar zijn mijn seinen? Ik heb mijn seinen nog niet geplaatst? Ik ben mijn seinen vergeten!!!! Gelukkig zijn dit seinen van Märklin die met een decoder onder de sporen snel aangesloten kunnen worden. De gaten in de tafel kwamen al heel goed van pas. De meeste kabeltjes van de seinen kon ik dus mee in de reeds voorziene gaten doortrekken. Niets aan de hand. Oef.

Dus alles op zijn plaats, alles aansluiten... eens testen: niets. Vreemd, een aantal weken gelden werkte alles nog zoals het hoorde. Ok, alles terug er af en stukje per stukje uitlezen en testen. Bleek dat er bij 1 van de decoders een draadje was losgekomen, dat bij een tweede deze was aangesloten op een stuk spoor dat nog niet was aangesloten (geen stroomkring... ik vermoed dat ik die dag niet echt heel goed wakker was), maar de derde... die deed helemaal niets meer.

Na een beetje zoeken en na het herstellen van de losgekomen draadjes, kon ik de opstelling dan eindelijk positief testen. Het defecte sein heb ik op kant gelegd. Ik vermoed dat aan/in het voetje waar de stroom toekomt een defect zit. De decoder werkt alvast.

Weer een vogeltje afgevinkt op de checklist.

Verscheidene stroompunten

Normalerwijs werk je met een ringleiding indien je banen bouwt. Een ringleiding is eigenlijk heel simpel gezegd een kabel waar stroom op zit (die meestal dikker is dan de standaard kabeltjes) en waar je dan gaat vertakken naar de verschillende stroompunten.

Maar... ik ga dit niet gebruiken (tegen het advies van enkele leden in, ik weet het...)
Ik had hier verscheidene redenen voor:

  1. Het baantje is zo danig klein, dat een ringleiding in mijn ogen niet noodzakelijk is. Als je geen grote afstanden van het stroompunt moet overbruggen, is het verlies van de stroom en digitale signaal te verwaarlozen (is mij ook zo bevestigd door menig modelspoorder).
  2. Ik wou met een verdeelstukje werken, zodanig dat ik direct kan constateren waar er eventueel een kortsluiting zich voordoet. Met een ringleiding moet is ik dan alle gesoldeerde stukken gaan nakijken. (Probeer dit eens op een beurs... ik weet niet wie er op zijn rug onder een tafel gaat liggen met een soldeerbout op een beurs). Nu kan ik met een schroevendraaier dit euvel op 10 seconden verhelpen.
  3. Ik was er nog niet helemaal uit hoe ik dit nu mooi kon laten vertakken met soldeersel. Het lijkt mij dan ook niet echt proper en veilig. (Maar dit ligt dan eerder aan kennis van zaken, dat ik nog ontbreek op dit gebied).

Alle andere attributen (wissels, seinen, ontkoppelaars...), krijgen hun stroom rechtstreeks van het spoor.
Om overal genoeg stroom te hebben (en bij panne zeker te zijn dat de boel blijft lopen), heb ik genoeg punten voorzien op de baan. In totaal 6 punten mooi verdeeld over de hele baan. Dit zou ruimschoots moeten volstaan.

Wirwar

Ok, 6 punten waar stroom naar toe gaat... 1 stroombron, een 5-tal wissels, een 3-tal ontkoppelaars, 2 decoders: dat resulteert in een wirwar van draden. Ik werk met de standaard kleuren van Märklin. Achteraf is mij verteld geweest om het bruin te veranderen naar blauw. Dit zou beter opvallen en al zeker onder de baan, waar het uiteraard iets donkerder is. Te laat; mijn draden waren reeds aan de contactpunten gesoldeerd en sommige waren ondertussen ook al verlengd. Ik dacht er een foto van te plaatsen, maar ik denk dat jullie wel begrijpen wat ik bedoel. Ik moest dus zorgen dat ik bij het aansluiten de wirwar van kabeltjes nog kon onderscheiden. Dit heb ik geprobeerd door ze nummertjes te geven. Achteraf bleek dat ze verkeerd gelabeld (nu ja verkeer... eerder onlogisch) waren.

Aansluiten van de kabeltjes

Eerste poging: onder te tafel.... geen goed plan! Te weinig ruimte, te weinig licht en probeer maar eens zulke kleine vijsjes in die kleine gaatjes te vijzen met je armen gestrekt. Dit was het geval voor de decoders (waar ik achter af via een mede-modelspoorder houders voor gevonden heb waarop ik de PCB's kon klikken). Gevloek en gegrommel. Domme poging, ik had beter moeten weten. Maar ja, als niet probeert, dan weet je het dus niet.

Tweede poging: we maken de sporen provisoir (voorlopig) vast met double-face plakband (langs twee zijden klevende plakband). Ik wou ze nog los laten liggen voor het geval dat ik toch nog ergens iets zag wat niet ok was.
Vrouwlief even geroepen en de tafel heel voorzichtig gekanteld, 15°... 20°... en de sporen begonnen los te komen. Dit werkte dus ook niet.

Derde poging: het ziet er niet uit, maar het is/was wel heel efficiënt. Gewoon tape over de sporen.

En dan de boel op zijn zijkant. Nu kan ik, mits dat iemand mij af en toe komt helpen om de bak tegen te houden, rustig alles aansluiten. Op het ogenblik van schrijven is ongeveer 60% aangesloten. Ik heb stroom op de baan, maar de wissels en de ontkoppelaars zijn nog niet aangesloten. Ik heb deze week helaas niet kunnen verder werken. Door een griepaanval (geen Corona, gelukkig maar) ben ik een paar dagen van de kaart geweest. Binnen een paar weken hoop ik te kunnen laten zien dat ik aan de scenery ben begonnen.

Maar we hebben stroom! Dit was toch al een heel goed begin. Op naar het vervolg.


Sven Vandersmissen

Auteur/Prutser eerste klas